Batik Belanda, de Indo-Europese batik

E-mail Print PDF
There are no translations available.

Vanaf 1900 werd de koloniale maatschappij steeds meer een afspiegeling van het vaderland. De Hollandse vrouwen brachten de Europese cultuur met zich mee. Maar op het terrein van kleding en voeding ontstond een typisch 'Indische' cultuur. Hollandse en Indische vrouwen gaven er de voorkeur aan thuis inheemse kleding te dragen. Een luchtige 'sarong' (kokerrok) en 'kebaya' (blouse) waren in de hitte heel wat aangenamer dan de Europese kleding in het midden van de 19de eeuw. Speciale batikfabrieken werkten in opdracht van de Hollandse dames, die een eigen smaak ontwikkelden. Zij vonden de traditionele Javaanse kleurstellingen en motieven te somber en te 'inlands'.

De Batik 'Belanda' (Hollands) kenmerkt zich door Europese motieven (boeketten, hoefijzers, hartjes, sprookjes) en lichte heldere tinten in roze, groen en blauw. Sommige Batik Belanda-doeken zijn gesigneerd. Bekende batikkerijen waren: Van Zuylen, Jans, Van Oosterom en Willems. Batik is een uitsparingstechniek van was op katoen of zijde. In de negeniende eeuw hadden de verschillende streken op Java een duidelijk herkenbare, lokale batikstijl. In de traditionele cultuur gaven de kleuren en patronen de status van de drager aan. De Batik Belanda was in dit opzicht vrijer: westerse patronen werden vermengd met traditionele motieven en leidden zo tot unieke creaties die zeer gewild waren bij de koloniale elite.

 

batik-belanda

De sarong op de pop is vervaardigd in de werkplaats van mevrouw J.Jans aan het einde van de 19de eeuw. De doek is gedragen door de echtgenote van Mr. C.B. Nederburgh, een hoge bestuursambtenaar. De batikmotieven zijn ontleend aan Europese bloemen en planten. Sarongs werden meestal gedragen  met een witte katoenen of batistenblouse, de kebaya , die aan de voorkant gesloten werd met drie kebaya-speldjes. De kebaya was vaak afgezet met kostbaar kant: hoe breder de rand des te deftiger de kebaya.
De andere twee sarongs behoren eveneens tot de Batik Belanda. De blauwwitte sarong werd door Indische vrouwen gedragen bij het huwelijk. De motieven zijn Europees: zwaluwen, winderanken en andere Europese bloemen, in bosjes gerangschikt. Op de roodblauwe sarong staat de handtekening van de werkplaats Weduwe Jans in Pekalongan. Het vlindermotief op deze sarong is beïnvloed door Chinese sarongs. Na de Tweede Wereldoorlog hebben de Chinees-Indische bedrijven de Batik Belanda-traditie voortgezet.

 

Last Updated on Wednesday, 07 December 2011 20:45  
Share to Facebook Share to Twitter Share to Linkedin Share to Google 

Rondkijken in Nusantara

There are no translations available.

nusantara
Klik op de afbeelding voor een panoramafoto (360 graden)