Schatten uit de collectie van Nusantara
De collectie van Nusantara telt een aantal topstukken van Indonesische kunst en kunstnijverheid. Aanvankelijk zijn de objecten verzameld als etnografica, voorwerpen voor dagelijks gebruik die een beeld geven van een bepaalde cultuur. Het begrip l’art pour l’art kenden de Indonesische volken niet. Toch is er sprake van een samengaan tussen esthetiek en functie. Voorwerpen voor religieus en ritueel gebruik zijn vaak bijzonder fraai en met zorg gemaakt. De ware kunstenaar toont hier zijn meesterschap. Het zijn deze voorwerpen die aan ons westers gevoel voor schoonheid appelleren en die wij topstukken noemen. De term topstukken wordt ook gebruikt wanneer het om bijzondere en uiterst zeldzame voorwerpen gaat.
Oud-Indonesische volken
Bij de Indonesische kunst onderscheiden we de kunst van de oud-Indonesische volken, dat wil zeggen volken die heel lang hun eigen cultuur hebben kunnen behouden en die niet of nauwelijks in aanraking zijn geweest met culturen van buitenaf. Voorbeelden van deze culturen zijn de Batak (Noord-Sumatra), het eiland Nias, de Dayak van Kalimantan, de Toraja van Sulawesi, De bevolking van de eilanden van Nusa Tenggara waaronder Sumba, Flores en Timor, en de vele kleine eilanden in de Molukken en Oost-Indonesië. Een belangrijke rol in deze culturen speelde de voorouderverering, de magie als afweer van kwaad, vruchtbaarheidsrituelen, de mythische herkomst van de mens en in veel gevallen een rijke textiel-weeftraditie.
Invloed van buitenaf
De Indonesische culturen die van oudsher invloed van buitenaf hebben ondergaan vertonen een materiële cultuur die de invloed van buitenaf weerspiegelt. Op Java toont de Indo-Javaanse cultuur de invloed van het hindoeïsme en boeddhisme uit Zuidoost-Azië. Op Bali heeft het hindoeïsme dat via Java op Bali is gekomen, een eigen ontwikkeling doorgemaakt die kenmerkend is voor de Balische cultuur. Sumatra, Java, Sumbawa en Kalimantan hebben een sterke invloed van de islam ondergaan. In andere gebieden zoals op Sulawesi en de Molukken heeft de islam een minder zwaar stempel gedrukt. In Indonesië is niets absoluut. Zo zien we dat naast de grote godsdiensten ook plaats blijft voor de elementen uit de oorspronkelijke cultuur.
